L/C Metre

Amatör elektronikçilerin hayatını kolaylaştıran PIC işlemcileri burada 
bir kez daha imdada yetişiyor. Ele alacağımız L/C metre PIC16C61, 
PIC16F84 veya PIC16C84  mikroişlemci kullandığı için ölçümle ilgili her 
ayrıntıya daha da önemlisi kalibrasyonun otomatik olarak yapılmasına 
olanak tanır. PIC L/C metre  bobin ölçümünde 0.001 – 100 uH, kapasite 
ölçümünde ise 0.010 pF – 1 uF ‘a kadar ölçüm yapabilmektedir. Ölçüm 
aralığı otomatik olarak seçilir ve gösterge düzeni buna göre ayarlanır; 
en kötü şartlarda hassasiyet %3 olup 4 haneye kadar ölçülen değer 
görülebilmektedir. Gösterge olarak 7 segmanlı klasik göstergeler yerine 
daha modern ,az akım çeken 16 karakter alfanümerik bir LCD gösterge 
kullanılmaktadır. L/C metre örnekleme  hızı 4 ölçüm/saniyedir.
 

Şimdi devreye bir göz atalım:

Şemayı net görmek için sabit diskinize indirebilir ya da sağ mouse menusunden yararlanarak 
(view image) şemayi normal boyutunda görebilirsiniz.

L/C metrenin kalbi şemanın solunda görüldüğü gibi LM311’li bir osilatordür.
Bu osilatörün fonksiyonu LM311 voltaj karşılaştırıcısı yardımıyla L1, C1 
bobin-kondansatör ikilisinin rezonans frekansında kare dalga üretmektedir. 
LM311 çıkışındaki kare dalga PIC mikroişlemcisinin REAL TIME 
CLOCK/COUNTER bacağına girilir. Bu bacak bir sayıcı, zamanlayıcıdır.
PIC kare dalganın frekansını bulup işleyerek kapasite bobin değerlerini 
hesaplar. Eğer osilatörü L/C metrenin kalbi olarak nitelersek PIC de beyni 
diyebiliriz. PIC olarak devre şemasında PIC 16C61 gösterilmiştir. 
LCM_C84.ZIP içindeki assembler veya .hex dosyasını kullanarak 
PIC 16C84 ile de devre çalıştırılabilir. Aynı durum LCM_F84.ZIP dosyasının 
kullanımı ile PIC 16F84 için de geçerlidir. LCM.ZIP ise PIC 16C61 için 
gerekli dosyaları içerir.

Dolayısıyla üç adet işlemci seçeneğimiz var, hangisini temin edebilirseniz 
onu kullanabilirsiniz. L/C metrenin fonksiyonlarında işlemci farklılıkları bir 
değişiklik getirmez.

PIC 16C84 veya PIC16F84‘ü programlamak için gazetemizin eski 
sayılarından temin edeceğiniz  çok basit programlayıcı devre şemasını 
ve yazılımını kullanabilirsiniz. PIC16C61’in hem temini güç hem de bu 
programlayıcı ile programlanması mümkün değildir.

Devrenin çalışma prensibi ve orijinal makaleye erişmek isteyenler için 

Kaynak: ELECTRONICS NOW sayı JUNE1996 . 
Webde de derginin adresini bulabilirsiniz.

Şimdi'de devreyi gerçekleştirken dikkat edilecek noktalara değinelim. 
Devreyi aşağıdaki baskı devre ve yerleşim planını kullanarak sorunsuzca 
yapabilirsiniz.

Devre gerçekleştirilirken dikkat edilecek en önemli nokta otomatik 
kalibrasyonda yardımcı eleman olan L1- 68 uHenry ve C2-1000pF / %2 
toleranslı elemanların tam değerinde ve özelliğinde olmasıdır. Bunun 
dışında devre oldukça basit ve kolayca monte edilecek özelliktedir. 
RY1 röle reed röledir ama kritik olmayıp küçük 5 Voltluk kontakları doğru 
bağlanacak herhangi bir röle kullanılabilir. PIC kristali 4Mhz dir. 
LCD gösterge modülü olarak SHARP firmasının LM16155 tipi göstergesi 
hem özellik hem de bacak bağlantıları açısından uygundur. 
Bu LCD gösterge BİMEL şirketinden temin edilebilir. 
Bimel net adresi http://www.bimel.com.tr LCD kontrast trimpotunu 
(R6) baskılı devreye eleman tarafı yerine lehim tarafından monte etmenizi 
öneririm zira tersinde LCD altında kalmakta ve ayar zorlaşmaktadır. 
Tuş takımı kritik olmayıp TUNİK firmasının tuş takımları kullanılabilir. 
Tuşların görevleri sırasıyla S1 = GÜÇ anahtarı , S2 = L, bobin ölçme,
S3 = C,kondansatör ölçme, S4 = Sıfırlamadır. S1,S2,S3 ayrı ayrı basınca 
takılan tipten, S4 ise bas-bırak tipinde olmalıdır. Entegreler ve özellikle 
soket kullnamak yararlı olur. LCD için dişi – erkek tek sıra konnektör 
kullanılabilir.
 

Çalıştırma ve Kullanma:

Devreye enerji vermeden dikkatlice kontrol edip kısa devre olasılığının 
olmadığına ve elemanların doğru yerinde takılı olduğundan emin olun.
L ve C tuşlarının basılı olmamasına dikkat edin. Güç tuşuna basıp devreye 
enerji verince 10 saniye boyunca LCD göstergede WAIT  yazısı görülür. 
Bunun amacı PIC osilatörünün ve devrenin ısıl kararlılığa ulşması için zaman 
kazanmaktır. Ardından CALIBRATING yazısıyla otomatik kalibrasyon 
prosesinin başladığı belirtilir. READY  yazısı size cihazınızın ölçüme 
hazır olduğunu belirtir. Eğer çok küçük değerlerde elemanlar ölçecekseniz 
elemanı takmadan mutlaka sıfırlama tuşu ile devreyi sıfırlayın aksi takdirde 
ölçüm değeri üzerine ölçü uçlarının kapasitesi eklenir.
Ölçüm uçları olarak çok kısa (2-3 cmlik) krokodil kullanılabilir. READY 
yazısından sonra L veya C tuşuna basarak ilgili ölçümü seçebilirsiniz. 
Kalibrasyaon sırasında eğer L veya C tuşlarından biri basılı ise 
SWITCH ERROR yazısı sizi uyarır.
Takılan bobin bozuksa veya bobin değilse NOT AN L size elemanın arızalı 
olduğunu, takılan kondansatör kısa devre ise NOT A C size elemanın arızalı 
olduğunu anlatır. Devre enerji verildiğinde göstergede hiçbirşey yazmıyorsa 
kontrast trimpotu (R6) ilk başvuracağınız yer olmalıdır. Gösterge altındaki 
JU1 jumperı devrenin ölçüm aralığının gösterilişini değiştirir. 
Bunu deneyerek görebilirsiniz.
 

Bu aylık da bu kadar, gelecek ay yeni bir PIC16F84 uygulamasında 
buluşmak dileğiyle.