Üç bölümlük bu yazıda Boreas GNU\LINUX ile gelen elektronik
yazılımlarını kullanarak bir pic yazılımı yazıp bunun
derlemesi, simulasyonu, programlamasını,devre şemasını, ve baskı
devresini anlatacağız. Devrede PIC 16F877 kullanacağız ve B portuna bağlı
ledleri sırayla yakacağız . Ama önce devreyi
hazırlaya bilmek için devre şemasını çizeceğiz ve
Gschem'i kısaca tanıyacağız.
Gschem
Yazılımı :
Gschem yazılımı gEDA paketinin en gelişmiş yazılımlarında
biridir. Geniş bir kitaplığa sahiptir ve kullanımı çok kolaydır. Bu yazıda
gschem programını kullanarak hazırlayacağımız devrenin şemasını çizeceğiz.
Gschem programı ilk açıldığında aşağıdaki ekranla karşılaşılır.
Program kısaca 4 kısımdan oluşur. Bu kısımlar menü,araç
çubuğu, çizim alanı ve bilgi satırıdır.

Çizeceğimiz devrede ;
1
adet pic,
(micro\pic16F877-1.sym)
9
adet direnç,(analog\resistor-1.sym)
8
adet led,(analog\led-1.sym)
5
adet kondanstör,
(analog\capacitor-1.sym)
1
adet kondanstör,
(analog\capacitor-2.sym)
1
adet kristal,(analog\crystal-1.sym)
1
adet trafo,(analog\transformer-1.sym)
1
adet köprü diyot,(analog\bridge-1.sym)
1
adet sigorta ,(analog\fuse-1.sym)
1
adet 220AC girişi ,
(analog\voltage-1.sym)
1
adet 7805 entegresi,(linear\lm7805-1.sym)
1
adet 12 V ,(power\12V-plus-1.sym)
3
adet 5 V,(power\5V-plus-1.sym)
7
adet toprak, (power\gnd-1.sym)
elemanlarına
ihtiyaç vadır.
Bu elemanları ister menüden Add\Component
... kısmından ya da i
kısayol tuşunu kullanarak açılan Select Component bölümünden
ekleyebilirsiniz.

Select Component bölümünün, sol kısmında kitaplıklar, sağ
kısmında kitaplık içindeki elemanlar gösterilir. Sol alt köşede eğer
preview kutusu işaretlenmiş ise elemanın resmini göstermektedir. Sağ
taraftan seçilen eleman çizim alanında herhangi bir yere mouse'nin sol
tuşuna basarak eklenir.
Bu yöntem ile yukarıda listelenen
elemanların hepsi çalışma alanına eklenir.

Herhangi bir elemanı kopyalama ya da taşıma gibi işlemleri
yapmak için öncelikle o elemanı seçmek gerekmektedir. Seçim işlemi Edit\Select
Mode menüsünden ya da s kısayol ile yapılır. Seçilen eleman c
kısayol tuşu ile kopyalanır, m kısayol tuşu ile taşınır ve
Delete tuşu ile silinebilir.
(Bu ve daha fazla özellik edit
menüsü altında yer almaktadır.)
Kullanılan her elemana isim,kılıf,değer
gibi tanımlamalar girilebilmektedir. Bunu tanım girmek istediğiniz elemana
iki kez ard arda basarak ya da menüden Edit\Edit...
bölümünden girebilirsiniz. Elemana çift kez
basınca karşınıza aşağıdaki gibi bir pencere çıkacaktır.

Attributes kısmında elemana tanımlanan değerler
gözükmektedir. Burdan seçilen bir değerin türü Name
kısmından , değeri Value kısmından
değiştirilebilinir. Değerleri değiştirmek için Change, yeni değer
eklemek için Add , var olan bir değeri
silmek için Delete, içeriğini temizlemek için Clear tuşları
kullanılır. Close pencereyi kapatmak için kullanılır. Çizimdeki
elemanların değer ve bilgileri bu kısımdan girilmektedir.
Çizeceğimiz çizim 4 bölümden oluşmaktadır. Bunlar besleme kısmı,
7805 ile yapılan regüle kısmı, pic 16F877'nin standart bağlantıları ve
çıkışlara bağlanan led kısımlarıdır.
Besleme Kısmı :

Besleme kısmında 220VAC
simgeleyen bir eleman, sigorta, sigorta çıkışında 220VAC'yi 12AC'ye düşüren
bir trafo ve bu trafodan gelen alternatif gerilimi doğru gerilime çeviren
bir köprü diyot ve kondanstör vardır.
7805
ile Yapılan Regüle Kısmı :

7805 üç bacaklı bir gerilim regülatör
entegresidir. Girişindeki DC. voltajı 5 volta düşürür. 78XX ile başlayan
entegreler pozitif regülatör 79XX ile başlayan
negatif regülatör entegreleridir. Sonundaki iki rakamda kaç volt çıkış
verdiğini göstermektedir.
Kullanımı kolaydır girişine 1mf'lık çıkışına 100nf'lık bir
kondanstör bağlanması yeterlidir. Eğer devrede endüktif yük varsa
entegrenin zarar görmemesi için birde diyot
bağlanabilir.
16F877'nin Standart Bağlantıları :
Pic 16F877'nin 1. bacağı reset bacağıdır. Bu bacağa bağlanan
100nf'lık kondanstör'ün dolup, boşalması ile entegre
resetlenmiş olur. 11. ve 32. bacaklar +5V.
besleme 12. ve 31. bacaklar toprak bacaklarıdır.
13. ve 14.
bacaklar clock yani saat frekansını yaratan kristalin bağlandığı
bacaklardır. Burdaki kristal pic entegresine göre
seçilmelidir. Farklı Mhz.lerde olabilir.

Led Bağlantıları :
Hazırlayacağımız programda yanmasını istediğimiz led'leri
16F877'nin B portuna 470ohm.luk dirençler üzerinden bağlayıp diyer uçlarını
toprağa çekeceğiz.

Bağlantıların Yapılması:
Gschem'de elemanlar arası bağlantı,
tek bir bağlantı ise Net ile çoklu bir hat ise Bus ile
yapılır. Biz bağlantılarımızı net ile yapacağız.
Net'i kullanmak için Add\Net bölümü ya da n
kısayol tuşu yeterlidir.Net düz çizgi olarak çalışır ve
açıları 90 derece olarak alır. İlk basılan yer bağlantının
yapılacağı başlangıç kısmı son basılan yer ise bitiş kısmıdır. Çizgilerin
rahat çizilmesi için Options bölümünden Snap Grid
Spacing ... değerinin
1 olmasını tavsiye ederiz.

Gelecek bölümde 16F877'ye yüklenecek programın yazılımını, simülasyonunu ve
yüklenmesini anlatacağız.