Ana Sayfa
Antrak Gazetesi
Eski Sayılar
Antrak Ana Sayfası
Yorumlariniz ve Sorularınız için mail adresimiz.


İnternette İlk 
Türk Amatör Telsiz Gazetesi
Okur Mektupları
Geçen Sayılarda yayınlanan okur mektupları.
Eylül 2000
Ekim 2000
Kasım 2000
Aralık 2000
Ocak 2001
Şubat 2001
Mart 2001
Nisan 2001

 

Merhaba.
Siz okurlarımızdan o kadar çok mektup geliyor ki, bunları tüm okuyucularımızla paylaşalım istedik.
Böylece okurlarımız da birbirlerinin benzer sorularına cevap bulabilecekler...

Dikkat Bu Sayfa ay içersinde birkaç kez yenilenmektedir!

Siz de bize yazabilirsiniz haydi durmayın tıklayın!



Soru:
Meraba ben Serdar Kurtoğlu ,

Ben bir süredir ses sistemleri üzerinde çalışıyorum fakat hoparlörlerin empedansını hesaplamada bazı takıldığım hususlar var . 

size ilk olarak nereleri öğrenmem gerektiğini yazayım :

1 - Kondansatörler  nasıl bağlanması gerek ve empedansa etkisi var mı , varsa hangi formüllerle hesaplanıyor?

Şimdi siz diceksiniz bunu nerden çıkardın . Elimde iki adet Sony hoparlör var ben bunların içini söküp neler nasıl bağlanmış diye merak ettim. 

woofer +  tweether + super tweether     ::: 3 kanallı bir hoparlör. Woofer'a ses direk geliyor. Daha sonra woofer'ın (-) kutbuna bağlı bir kondansatör (modeli 1m5 , 50V - 35V , L-CD) tweetherin (+) kutbuna, wooferın (+) kutbu ise twether'in (-) kutbuna . Supertweether'ın (+) kutbu  tweether'in (-) kutbuna, supertweether'in  (-) kutbu    tweetherin (+) kutbuna bağlı.   ( Umarım yazdıklarımla bir şema çizebilmişsinizdir.) bunların hepsinin empedanslarının toplamı 8 ohm'dur.

Not:: ben bu hoparlöre 4 ohm'luk  bir hoparlör(pioneer subwoofer) daha takıcam  nasıl bağlamalıyım veya bitane daha tweether falan mı koysam   ne yapmalıyım ???? 

2- Yukarıda yazdıklarıma göre , bu hoparlörlerin tek tek empedansları kaç olabilir. ben  bildiğim formüller ile belli bir rakam bulamadım 

3- Hoparlörlerin içine elyaf döşeyince bas dolgunlaşıyo , sizin bildiğiniz daha iyi bir yöntem yada devre varsa lütfen yazın .

4- Kısaca ses ve ses sistemleriyle ilgili her türlü bilgiye ihtiyacım var. Bu işi iyice öğrenmeliyim . 
Kondansatörler ve empedans hakkındaki en küçük ayrıntıya kadar yazarsanız sevinirim . 

Siteniz çok kaliteli ve iyi olmuş, teşekkürler ....

Cevap:
Selamlar, 
Aslında her audio üreticisi bu tür konuları kendi içinde ve deneyimleri ile çözüyor. Sony gibi şirketler sabit formüller yerine sıradan kişilerin
aklına gelmedik yöntemler kullanıyorlar. Sizin tarif ettiğiniz kabin üç yollu ve içinde 1 adet woofer, 1 adet mid-range ve 1 adet de tweeter bulunduruyor. Şimdi bu hoparlörlerin hepsinin empedansının eşit olduğunu düşünün. O zaman paralel bağlı üç hoparlörün toplam empedansı 1/3 oranında olacaktı değil mi? 

Ne yapmalı da bu üç hoparlör paralel bağlandığında giriş empedansı mesela 8 ohm olsun.

Aslında kolay. Bu tür devrelere empedans uydurucu devreler deniliyor. Hayalinizde canlandırmanız için oto-trafoyu bir düşünün derim.
Formülleri ezbere yazmak hatalı. Nedenlerine gelince...... Her hoparlörün rezonans frekansını bileceksiniz. Birinci kural bu. Bunu bilmek ya da ölçmek zor iş. En kolayı taklit etmek, ya da kabini satın almak.

Bu empedans uydurucuları sadece direnç kullanarak yapmak yetmez mi diye düşünebilirsiniz. Her hoparlörün dışarı ses olarak verebildiği frekans aralığı sınırlıdır. Bunun dışında bir sinyal uygulandığı zaman, hoparlör sese çeviremediği kısmını ısı olarak üzerinde harcar yani boşa harcanan enerji olur. Bu sebepten hem empedans uygunluğu sağlamak hem de uygun aralıkta frekansları aktarmak için hoparlöler ile yükselteç arasına "filtreler" konur. Woofer hoparlör için "alçak geçiren" filtre kullanılır. Midrange için "band geçiren" ve tweeter için de "yüksek geçiren" filtre kullanılır. Bu filtrelerde kullanılan malzemeler; kondansatörler polaritesiz kağıt kondansatör, bobinler çekirdeksiz ve dirençler ise endüktif etkisi en az olan cinslerden seçilir. Formüller konusunda size yardımcı olamıyorum. Fakat her şeyin bulunduğu internette onu da bulabileceğinizi zannediyorum. Takacağinız 4 ohmluk sub-woofer anladığım kadar pasif. Aynı kutu içine koyamazsınız.

Ayrı bir kutu yapmanız lazım. Ayrıca aynı yükseltici çıkışına bağlamanız hatalı olacaktır. Sub-woofer'lar mono olarak çalıştırılır ve ayrıca yükselteç gerektirir. Bas ses çıkartan hoparlörlerin içine elyaf konulunca ses kalitesi gerçekten düzelir. 

Audio konusunda meraklı olduğunuz anlaşılıyor. Bu konuda uzman dergiler var, okumanızı tavsiye ederim. HE "Home Electronics" dergisi her ay faydalı bilgiler veriyor. Bu ay ve geçen ay hoparlörler konusunda uzman kişilerden anlatımlar var. Dergiyi almanızı tavsiye ederim.

Cevabın uzunluğundan konunun yani akustik konusunun mail lere sığmayacak kadar uzun bir konu olduğunu anlamışımızdır. Cevabım
umarım yeterli olmuştur.

Şahin KÜLİĞ

Soru:
Serdar Kurtoğlu

Selamlar Sn Küliğ,
Ben şu geçen bir haftada ve sizin yazdıklarınızdan yola çıkarak şöyle bir sonuca vardım, acaba doğru mu ? 
yapacağım hoparlör  :
Kabini  uzun , dar ve derin   hani şu moda olan  ahşap  kolonlar tarzında  ve  içerden iki bölmeli olacak.

ŞK: Evet genel yapı bu şekilde oluyor.

Alt kısmına  4 ohm'luk sub-woofer'ı takıcam , üst kısmına 4 ohm'luk woofer ve 8 veya 4 ohm'luk Tweether takıcam . Bunların hepsi  (markası SEKMA)8 ohm luk , düşük, orta ve yüksek frekanslık hoparlöre çıkış yapabilen bir filtreye takıcam.

ŞK: Kabin içinde sub-woofer, woofer ve tweeter kullanırsanız garip bir kabin elde edersiniz. Sadece bas ve tiz ses elde edersiniz. Orta sesler çıkmaz. Bence iyibir woofer, mid-range ve tweeter kullanın. Her hoparlör/hoparlör gurubu için ayrı ayrı filitre kullanacaksınız. woofer hoparlör için alçak geçiren filitre, mid-range için band geçiren, tweeter için de yüksek geçiren filitre kullanacaksınız. 

Tweether'ı filtrenin yüksek çıkşına , diğer iki woofer'ı filtrenin düşük çıkışına paralel girmeyi düşünüyorum .

ŞK: Olmaz, üstteki paragrafa bakın. woofer ve sub-woofer aynı filitreye bağlanmaz.

Sonuç olarak bu 8ohm'luk filtre  toplam empedansı 8 ohm'a dengelermi , dengelemez ise nasıl bir filtre kullanmalıyım? 

ŞK: Olur.

Filtrenin üzerinde 120 W , 12db yazıyo ama benim bir hoparlörümün toplam gücü 350 W  bişey farkeder mi ?

ŞK: Bu kadar bilgiden anlaşılan filitrenin kesim frekansı 12db bastırıyor. Bu olur. Kesim frekansı hakkında bilgi var mı? Hoparlörlerin gücü tek başına anlamsız. Anfiniz bu kadar güçlü ise filitrelerin gücü yetmez. Anfinin gücü hoparlör ve filitre gücünden düşük olmalı. 

Filtrenin düşük çıkışına 4 ohm luk iki bass hoparlörünü paralel bağlamam doğru olur mu ? 

ŞK: Olmaz, o zaman 2 ohm luk bir hoparlör elde edersiniz. Seri bağlayın 8 ohm olsun.

Bu filtre amfimi rahatlatır mı  veya daha iyi ve makul fiyata olannını biliyomu sunuz?

ŞK: Filitreler sadece anfileri rahatlatmak için değilde hoparlörleri gereksiz yere çıkaramayacağı sesleri içeren sinyallerden uzak tutmak için kullanılır. Bir de, kabin içinde birden çok hoparlör varsa, hoparlörlerin toplam empedansının anfi empedansına uydurmak için kullanılır. Yani hem anfiyi hemde hoparlörleri rahatlatır.

ŞK: Fiyatları hakkında bir bilgim yok.

(Amfim 8-16 ohm dengeliyo ve kısadevre koruması var)
Sub - woofer'ı mono girmem gerektiğini biliyorum fakat imkanım yok , mono girmez isem  ne gibi dezavantajları olur.

ŞK: Her hangi bir dezavantajı teknik olarak yok.

4 ohm'luk Subwoofer kabinine(kabin büyüklüğü yeterli) hava borusu takılmalı mı ?

ŞK: Hava borusu bas etkisini arttıracağı için gerekir. Sub-woofer hoparlörü kabin içinde borusu ile birlikte ayrı bir bölme içine koyarak deneme yapmanızı öneririm.

Hava borusunun uzunluğunu, çapını ve nereye monte edilmesi hakkında da yazarsanız sevinirim.

ŞK: Evet, şimdi en zor soruya geldik. Buna net cevap vermem imkansız. Kullandığınız hoparlörler için ayrıntılı bilgi gerektiriyor. Bence çok derin hesaplamaları bırakıp, kullandığınız markanın o hoparlör için önerdiği hacimlerin toplamını toplam kabin hacmi olarak kullanın. Tweeter için hacim kullanılmaz. Kabinin en üstüne koysanız olur. Bu tür konular ile ilgili linkler;

http://home.wxs.nl/~heuvelvdg/electronics/speaker.html
 

(Benim tek istediğim şimdilik işimi görcek bir muzik sistemi )

ŞK: Size bir tecrübemi anlatayım. Kabin işi, tamamen kişinin kulak zevkine bağlı bir şey. Sizin beğendiğiniz ses başkası tarafından berbat bulunabilir. Yada tersi olur. Yapacağınız kabin sizde hayal kırıklığı yaratabilir.
Bir başkası da hayranlık duyabilir. Tamamen zevk meselesi. Ben 15 sene önce kendi yaptığım kabini hala kullanıyorum. Geçen sene 2 adet yeni hazır kabin aldım (definitive bp300). İyi kötü üst noktalarda sayılan bir kabin. Benim tespitim şu. Eğer piyasa işi ucuz bir kabin ile kendi yaptığınızı karşılaştırısanız arada pek fark bulamazsınız. Fakat tanesine 1000dm istenen kabinler ile kendi yaptığınız kabin arasına epeyce fark bulursunuz. Yani boşa çok para istemiyorlar. 

Bu konularla ilgili site adresleri biliyor musunuz?
Her şey için çok teşekkürler  size başarılar dilerim ...



Bize yazmak isterseniz burayı kullanabilirsiniz.



Antrak Gazetesini Okuduğunuz İçin Teşekkürler...

Adınız:
E-mail adresiniz:

Antrak Gazetesi İçin Ne Düşünüyorsunuz?

.
FREE feedback form powered by Freedback.com
Freedback.com