TA2T Tahir Dengiz
E-Mail: ta2t@antrak.org.tr
Url: http://www.antrak.org.tr/~ta2t

Bu ay da kendi imkanlarınız ile üretebileceğiniz bir kolineer anten yapımı 
için beraberiz. 

Yazıda özellikle; yönlendirilmemiş olması ve yüksek kazancı nedeniyle 
tekrarlayıcı (Repeater) istasyonlar için kullanımı çok uygun olabilecek, rüzgar 
direncinin küçük olması nedeniyle az bakım isteyen, çetin hava şartlarına 
dayanıklı, kule veya yüksek bina uzerinde montaj için geniş alan 
gerektirmeyen ve standart test dipolüne göre kullanılacak eleman sayısıyla 
değişen 3 ila 10 dB kadar daha fazla kazaçlı olarak yapılabilecek  bir anten 
sunulmaktadır. Bu antende bant gelişliği  70 cm bandında 10 MHz dolayında; 
23 cm bandında ise 25 MHz dolayındadır.

Anten için gereken malzeme :

RG213 veya benzeri 50 ohm kablo, bu kablo içinin kolayca ancak boşluksuz 
girebileceği boyutta bakır boru, 20 mm çapında bakır boru, 3 veya 4 mm 
kalınlığında prinç çubuk, sert köpükten levha, sert plastik veya fiberglas boru, 
mesnet borusu, kelepçeler, şase tipi anten konnekterü  ve  havya, lehim, 
eriyen plastik tutkal, maket bıçağı, testere gibi yardımcı malzemeler. 
Bu malzemelerin miktarları üretilecek antenin çalışma frekansına göre 
verilen şekil ve formüllerden hesaplanacaktır.

Genel Bilgiler :

Anten ana elemanları   ½  dalga boyunda bölümler halinde sert tek damarlı 
koaksiyel kablo içinden faydalanılarak yapılacaktır yani koaksiyel kablonun 
dış plastik koruyucusu ve tel örgülü kılıfı sıyrılarak çıkarılacaktır . Eleman 
boyları istenen merkez frekans için şekilde anlatıldığı gibi hesaplanacaktır. 
Burada dikkat etmeniz gereken husus kullanılacak kablo yalıtkanının cinsine 
göre değişen kablo üreticilerinin standart tablolarında verilen hız faktörü 
(Velocity Factor) değerinin doğru alınmasıdır. (Bu değer RG213 kablo 
yalıtkanı için 0.66 dır.)  Elde edilen kablo içleri bakır borulara takılarak sert 
elemanlar elde edilecektir. Bu sebeple bakır boru çapları uygun 
seçilmelidir. Bakır boru, kablo içi ve kablo damarı boylarının uygun ölçülerde 
kesilmesine dikkat edilmelidir.

Üretilecek ana elemanların sayısı antenden istenen kazanç ile ilgilidir. 
4 eleman yaklaşık 3.5 dBd,   8 eleman 6 dBd,  18 eleman 9 dBd,   
21 eleman 10 dBd  kazanç sağlamaktadır. 
Bu elemanlara ek olarak en tepede ayrıca ¼   dalga boyunda 
bir eleman ile  tam  tepede ¼  dalga boyunda 3-4 mm 
kalınlığında prinç bir çubuğa ihtiyacınız vardır. DİKKAT : Bu prinç çubuk 
boyunun hesabında hız faktörü dikkate alınmaz.

Antenin yapımı :

A- Öncelikle istediğiniz kazanca uygun sayıda ana elemanın bakır borularını 
keserek yapınız. Şekilde verilen merkez frekanslarda anten yapılacak ise 
ölçüler doğrudan alınabilir. Eğer başka bir frekans isteniyorsa formülden 
faydalanınız. Kullandığınız kablo cinsine göre belirleyeceğiniz hız faktörünü 
kablo üretici firma kataloklarında bulabilirsiniz. Şekildeki örnek tabloda 
RG213 kablo için bu faktor 0.66 olarak dikkate alınarak ölçüler belirlenmiş 
ve sarı renkte boyanmıştır. Köpük cinsi yalıtkanlı kablolarda bu değer 0.79 
ile 0.83 arasında değişmekte olup örnek tabloda bu cins kablo için 
0.80 değeri kullanılmıştır. 

B-  Aynı sayıda kablo sıyrılarak elde edilen elemanları yine tablodaki ölçülere 
göre yapınız. Kablodan üretilen  elemanların boyunun bakır borulardan daha 
uzun olduğuna dikkatinizi çekerim. Bu montaj sırasında gerekecektir. 
Kabloları sıyırırken damarın zedelenmemesine dikkat ediniz.

C-  En son  ¼ dalga boyundaki elemanın boyu ana elemanların yarısı 
kadardır. Bu elemanı da üreterek son ucunu büküp dış bakır boruya 
kısa devre ederek lehimleyiniz.

D- Tüm elemanları düz bir hat üzeride olmasına dikkar ederek uç uca 
diziniz ve iki eleman arasındaki mesafeye dikkat ederek her birinin canlı 
ucunu bir sonrakinin bakır borusuna sağlamca lehimleyiniz. En uca da 
son elemanı lehimleyerek yerleştiriniz. Önceki adımlarda hazırlamış 
olduğunuz priç tepe çubuğunu da en sonda kısa devre edilen canlı uca 
sağlamca lehimleyiniz.

E-  Besleme kablosu bağlanısını eksiz olarak yapabileceğiniz gibi, montaj 
ve taşıma kolaylığı olması nedeniyle ekli olarak da düzenleyebilirsiniz. 
Bunun için yaklaşık 1 metre boyunda RG213 veya RG214 kablonun 
koruyucu kılıfını sekilde görüldüğü üzere  ½  dalga boyundan  5 cm kadar 
fazla sıyırınız. Tel örgü kılıfı 2.5 cm kadar bırakıp diğer kısmını kesiniz ve 
bunun yerine elemanlarda yaptığınız gibi uygun boydaki bakır boruyu 
sürünüz. Bu boru boyu önemli olmayıp boy hesabında hız faktörü dikkate 
alınmayacaktır. ½  dalga boyundan 4-5 cm uzun olması yeterlidir. 
Borunun üst ucu aynen eleman dizilişindeki gibi antenin en alt elemanına 
lehimlenir, alt ucu ise sıyrılan kablo örğüsünün altına 2-3 cm sokularak 
örgüye lehimlenir. Bu kablonun diger ucuna da asıl anten iniş kablosunun 
bağlanabilmesi için şası tipi bir konnektör lehimlenerek daralan kablo ile 
nem ve rutubete karşı korumaya alınır.

F-  20 mm capında bakır borudan  ¼  dalga boyunda (hız faktörü yine 
kullanılmayacak) bir eleman kesiniz. Bu eleman kablo ile anten arasındaki 
empedans uyumunu sağlayacaktır. Kesilen bu eleman ilk elemanın 
başladığı noktadan  tam olarak  ¼  dalga boyu aşağıda anten kablosunun 
üzerine geçirilen bakır boruya lehimlenecektir. Bu borunun alt ucunun içteki 
bakır boruya değmemesine dikkat ediniz.

G-  Sert köpükten kestiğiniz mesafe tutucularından birkaç taneyi anten 
elemanlarının üzerine ve tam ortalarına birer damla eriyen plastik 
yapıştırıcı ile tutturunuz. Bu parçaların boyutlarını antenin dış kılıfı 
olarak kullanılacak olan PVC veya Fiberglas borunun iç çapına rahat 
girecek şekilde belirleyiniz. 

H-  Son olarak, yapılan tüm antenin boyunu biraz geçecek şekilde plastik 
veya fiberden bir koruyucu boru temin edip anteni bunun içerisine dikkatlice 
sürünüz. Borunun tepesini su ve rutubet girmesini önleyecek şekilde 
kapatınız. Alt tarafta besleme kablosunun yanlarına iki delik açarak yalıtkan 
bir kablo ile antenin ağırlığını taşıyacak ve aşağı kaymasını önleyecek 
şekilde bağlayınız. En son olarak ta alt tarafı köpük ile kapatıp içte 
birikebilecek rutubeti dışarı atmak için iki delik açınız. 
Artık anteniniz çalışmaya hazırdır.

Ayarlama ve Çalıştırma :

Çevresi açık ve geniş bir alan bulunuz. Anteni iki adet kelepçe ile bir kuleye 
veya direğe bağlayınız. Kelepçeleme sırasında kelepçelerin empedans 
uyarlayıcı borunun bağlantı noktasının daha altında olmasına dikkat ediniz. 
Bir wattmetre veya SWR ölçüm cihazı yardımıyla ölçüm yapınız. 
SWR  1.5 dan büyük ise empedans uyarlayıcı boruyu biraz aşağı veya 
yukarı kaydırarak en uygun noktaya getiriniz.  Anteni bir kulenin yan 
yüzüne monte edip tepe noktasından da desteklemeyi düşünüyorsanız  
plastik koruyucu dış boruyu anten tepe çubuğunun ucundan  50 cm 
daha uzun yapıp üst destek kelepçesini  en az 45 cm ileriye koyunuz.

Anteni denemek isteyenlerin elde edeceği sonuçları yayınlanmak 
üzere bana e-mail yolu ile iletebileceklerini hatırlatmak isterim.

A. Tahir DENGİZ
TA2T