Hangimiz  elimizdeki  taşınabilir elektronik cihazlarda dünyanın parasını 
verip bakkaldan aldığı kuru pilleri kullanmayı ister? Bedava sirke baldan 
tatlıdır felsefesi tüm insanoğlunun pek rahatlıkla benimsediği bir şiar 
haline gelmemiş midir? Herhalde bu işlerle uğraşan bilim adamları da 
bu durumu farkederek şarj edilebilir pilleri geliştirmeye başlamışlar ve 
ortaya Nikel Kadmiyum, Nikel Metal Hidrit ve Lityum İyon gibi şarj 
edilebilir pil türleri çıkmaya başlamıştır. 300 – 500 ve daha da fazla 
defalar şarj edilebilen ve kapasiteleri miliamperlerden amperlere 
kadar değişen bu tür pillerin (bunlara AKÜMÜLATÖR demek  galiba 
daha doğru olacak) ilk yatırımı biraz pahalı olsa da  kulanılma kolaylığı 
ve ömürlerinin uzunluğu şarj edilemeyen kuru pillere büyük fark atmalarının 
esas sebebidir. 

Diyelim ki yatırımı göze aldık ve bu şarj edilebilir pillerden aldık. 
İyi de iş bununla bitmiyor ki. Bunları şarj etmek için bir de şarj 
aleti (şarjör) almak,onada ayrıca bir para ödemek gerekiyor. 
Unutmayalım bizler elleri bu işlere yatkın amatörleriz. O halde bu 
aleti kendimiz yapsak daha ucuza çıkmaz mı? Haydi kalemi kağıdı 
alıp şöyle kabaca bir malzeme listesi çıkaralım: 
Önce bir trafo lazım, 
bir regülatör çipi, 
elektrolitik kondansatörler, 
fiks kondansatörler, 
dirençler, 
bir köprü diyot, 
güçlü bir transistör, 
daha da karmaşık bir sistem yapacaksak bir takım entegreler…
iş uzayıp gidiyor gidiyor da paralar da gidiyor bu arada.

Bu tür piller  şarj olmaya başladıkça şarj voltajı düşmeye başlar. 
Şarjın sonunda bu voltaj iyice düşer. Neticede pil doğru dürüst 
şarj olmaz. En iyi usullerden biri pilleri (constant current) yani 
sabit akımla şarj etmektir. Ne yaparız, elimizdeki pilin ne kadar 
akım verdiğine bakarız. Diyelim elimizdeki pil 1.2 Amperlik, 
bunun şarj akımı C/10 yani kapasitesinin onda biri olan 
120 miliamper ve şarj süresi de aşağı yukarı 14 saattir. 
Quick charge dediğimiz çok daha kısa sürede ve yüksek 
akımlarla yapılacak şarj işi çok farklı bir olaydır. Zaten böyle 
şarj edilebilecek pillerin üzerinde imal eden fabrika bu tür 
spesifikasyonu yazar. Böyle bir yazı  okumadıysanız  o türlü bir 
şarj işlemini düşünmeyin. Zira dünyanın parasına  aldığınız pilin 
elden çıkması işten bile değildir. Yahu çok uzattık galiba! 
Ben size (uzun lafın kısası) akıllı ve de çok ucuz bir sabit akım 
şarjörü anlatacağım. Bu şarjör şarj süresince hiç değişmeyen 
bir akım vermektedir. Şekilde görüldüğü gibi normalde kullanılması 
gereken trafo yerine bu şarjör kondansatör kullanmaktadır. 
Kondansatörlerin çıkışı da bir diyot köprüsüne bağlanmıştır. 
Çıkışa seri bağlanan  led , devrenin şarj etmekte olduğunu 
göstermektedir. Kondansatörlere paralel bağlı olan dirençler 
emniyet görevi üstlenmişlerdir. 

Zira şebeke voltajını kestiğimizde kondansatörler şarjlı durumdadırlar.
Bu şarjı yok etmek için bu dirençler konulmuştur. Biraz da imalat 
tekniğinden bahsedelim. Diyelim 6 adet Ni-Cad pil şarj etmek için 
bu aleti yapmaya başladık. Pilleri seri olarak oturtabileceğimiz bir kutu 
gerekiyor. Bu kutuya bir anahtarı o şekilde oturtun ki kutunun kapağı 
kapatıldığında çalışır hale gelsin . Yani 220 V. devreye ancak kutunun 
kapağı kapatıldığında girebilsin.

Montajı yeterli kalınlıkta bir pertinaks üzerine yapın. İletim yollarını çok 
iyi izoleli  ve kalınca iletkenlerle yapın ve lehimlere dikkat edin. 
Pilleri devreye bağlamadan sisteme voltaj vermeyin. Zira piller 
yokken şarj uçlarında 220 V. vardır, benim ilk kullanışlarımda 
başıma geldiği gibi acayip çarpılırsınız!! Ne olur ne olmaz 
devrenin girişine 1 A. lik bir de sigorta koyun.

                                                    - 2 - 
Herşey iyi, güzel de çekmek istediğimiz akıma göre  C  değerini 
nasıl hesaplayacağız? Aşağıya bir formül verdim. Bu formülü 
uygulayarak istediğiniz akımı verecek kondansatör değerini 
hesaplayabilirsiniz.

              I                                      C =  Nanofarad
C= (---------- ) x 1000                   I  =  Miliamper 
        69. 080 

Burada kullanacağınız kondansatörlerin herbirinin çalışma 
voltajı  (working voltage) 400 Volt DC.'nin üstünde olmalıdır. 
Aksi halde 220 V. AC'ye dayanamazlar. Devre şeması aşağıdaki 
gibi olacaktır. Şayet bu devreden değişik akımlar elde etmek 
dolayısıya farklı piller şarj etmek isterseniz doğrultucu diyotlardan 
önce çok konumlu bir anahtar koyarak değişik akım verebilen 
hesaplanmış kondansatör bloklarını devreye sokabilirsiniz. 
Ben öyle kullanıyorum. İki konumlu bir anahtar kullanarak 
hem 50 ve hem de 120 miliamper şarj akımı alıyorum.
Doğrultucu diyotlar 1N4004  olabilir. Ama ben daha yüksek 
voltajlı olan  1N4007 kullandım. Zaten aralarında nerdeyse fiyat farkı yok. 

 

Malzeme listesi
Diyotlar	:	4 x 1N4007
Kondansatörler	:	formülden çıkacak değere göre En az  400 V. DC
R1 ve R2'ler	:	470 K.  1 / 2  w.
R3	:	330 ohm   1 / 2 w.
R4	:	47 ohm   2 w.

Sigorta  1 A. , LED , kutu  VS……. 

Bu şemayı yaparsanız gerçekten akıllı bir şarjörünüz olacak. 
Ben 4 senedir kullanıyorum ve hala YAŞIYORUM !!!!!!

                                                                                      TA2R
                                                                            Göktay  ALPMAN